Những ngày nắng đầu tiên của mùa hè đã đến, tiếng rao thân thuộc của chị bán rượu nếp đánh thức cả góc phố, thế là tháng 5 đã đến rồi. Tháng 5 mang theo hương vị ngày Tết Đoan Ngọ cổ truyền về với mọi nhà.

Ảnh:vi.wikipedia.org
Tết mùng 5 tháng 5 được gọi là ngày Tết Đoan Ngọ, hay là Tết Trùng Ngũ. Đây là thời điểm chuyển mùa, bắt đầu bước vào mùa nắng nóng, côn trùng và sâu bệnh có điều kiện phát triển, nên người nông dân phải chú ý trừ diệt sâu bọ. Có lẽ vì thế mà ngày này còn có tên gọi khác là ngày giết sâu bọ. Dân gian quan niệm rằng “sâu, bọ" trong bụng, nên không phải lúc nào cũng diệt được. Duy chỉ có ngày mồng 5 tháng 5, các loại ký sinh này thường ngoi lên, con người có thể ăn thức ăn, hoa quả vị chua, chát và nhất là rượu nếp để loại bỏ chúng.
Vào sáng ngày Tết Đoan Ngọ, mọi người đều dậy sớm ăn hoa quả và rượu nếp trước bữa sáng để diệt trừ sâu bọ. Rượu nếp chủ yếu là xôi còn nguyên hạt, được lên men, người ta vẫn thường gọi là “cái”. Người dân thường dùng các loại gạo nếp trắng và nếp cẩm còn giữ lớp cám bên ngoài để đồ thành xôi, rắc men lên trên rồi ủ trong một thời gian nhất định. Trong quá trình ủ, người ta sẽ lấy được nước rượu, để khi ăn thì trộn cùng cái.

Ảnh:vn.360plus.yahoo.com
Rượu nếp là món dễ ăn được mọi người yêu thích, với cả trẻ nhỏ và người già. Những hạt xôi được lên men căng bóng, không nát, không có hạt gạo bị đen đầu, dẻo thơm cùng cái vị cay cay tê tê và vị ngọt, vị chua của rượu quyện lẫn với lá sen thật dịu nhẹ. Rượu nếp là món ăn chơi tinh tế, ăn để thưởng thức hương vị, chứ không phải ăn để lấy no như nhiều món ăn khác.
Đối với món rượu nếp, công đoạn chế biến nào cũng hết sức quan trọng. Không nhiều bí quyết, nhưng món ăn đòi hỏi người chế biến sự cẩn trọng, tỉ mỉ. Và đặc biệt, người làm phải chọn được nguyên liệu ngon, phù hợp. Men, gạo và lá sen là những nguyên liệu quan trọng. Rượu nếp được ủ trong lá sen sẽ tăng thêm vị ngon đặc trưng và hấp dẫn của món ăn.

Ảnh:vietartist.com
Ngoài ra rượu nếp còn là món ăn hết sức bổ dưỡng. Rượu nếp giàu dinh dưỡng, đặc biệt là protein, lipid, các nguyên tố vi lượng và vitamin (nhất là vitamin B1). Ngoài tác dụng bồi bổ cơ thể, cơm rượu nếp cẩm còn giúp người thưởng thức ăn ngon miệng, kích thích tiêu hóa.
Tháng 5 về, những gánh hàng sen lại ngập tràn trên phố, cũng là lúc những chị bán rượu nếp, cất những tiếng rao “mời gọi” đến từng ngõ nhỏ, khiến mọi người không thể chối từ. Rượu nếp là món ăn quan trọng và không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ và cũng là món ăn được nhiều người yêu thích trong những ngày hè.